1. WSTĘP
NETYKIETA to kodeks postępowania w Internecie - "sieciowy savoir vivre". Stosowanie się do jej zasad nie tylko ułatwia korzystanie ze wszystkich zasobów internetu, ale przede wszystkim wystawia dobre świadectwo użytkownikowi, który staje się lepiej postrzegany przez społeczność internetową.
Poniższy tekst jest próbą usystematyzowania ogólnych zasad korzystania z zasobów Sieci. Warto się z tymi zasadami zapoznać nawet wówczas, kiedy z komputera korzysta się sporadycznie. Dla ułatwienia wydzielone zostały grupy zagadnień związane z poszczególnymi formami komunikacji elektronicznej.
Dwie generalne zasady dotyczące wszystkich poniżej opisanych grup brzmią:
- Nie czyń drugiemu, co Tobie nie miłe.
- Bądź powściągliwy w formułowaniu ocen innych użytkowników.
2. Poczta (e-mail)
W korespondencji elektronicznej obowiązują dokładnie takie same zasady jak w korespondencji konwencjonalnej. Charakter medium stwarza jednak wiele dodatkowych możliwości, których wykorzystanie musi uwzględniać poniższe zasady:
- Nie należy pisać listów w HTML'u jeśli nie ma pewności, że odbiorca dopuszcza taką formę. HTML stwarza fantastyczne możliwości formatowania tekstu, jednak zawsze powoduje wzrost objętości poczty. W miarę, jak przybywa łączy stałych, zasada ta traci swoje znaczenie. Jednak dla osoby korzystającej z modemu telefonicznego rozmiar poczty jest sprawą wielkiej wagi, bo bezpośrednio wpływa na czas jej pobierania z serwera.
- Zawsze należy zwracać uwagę na rozmiar wysyłanych wiadomości. Załączniki, czasem nawet najzabawniejsze, mogą wywołać wręcz odwrotny skutek, jeśli ich rozmiar jest zbyt duży.
- Lepiej jest przesłać link, zamiast wysyłać znalezione w Internecie pliki zwłaszcza, jeśli zamieszczony plik jest sporych rozmiarów.
- Niedopuszczalne jest rozsyłanie reklamy ani innej korespondencji do osób, które sobie tego nie życzą. Niechciana poczta nazywana jest SPAM'em i kasowana jest przeważnie bez czytania.
- Odpowiadając, należy ograniczać ilość cytowanego tekstu do niezbędnego minimum. Odpowiedź powinno umieszczać się pod cytowanym tekstem.
- Temat korespondencji musi być jasno sformułowany i powinien jednoznacznie określać zawartość.
- Pisząc do zagranicznych użytkowników Internetu, nie wolno stosować polskich liter. W polskich komputerach są one przeważnie zainstalowane
3. Grupy dyskusyjne - NEWS
Udział w listach dyskusyjnych może być źródłem dużej satysfakcji. Aby wymiana myśli nie była zakłócana przez nieporozumienia należy stosować się do zasad przedstawionych poniżej. Nie wszystkie grupy dyskusyjne funkcjonują według tych samych reguł. Należy pamiętać, że to, co dozwolone na forum jednej grupy może być nieakceptowane na innym. Podstawowe zasady, którymi należy się kierować na grupach dyskusyjnych, są następujące:
- Nie należy stosować HTML. Niezależnie, czy wiadomości przesyłane na grupę trafiają do czytelników za pomocą poczty, czy czytane są z serwera, stosowanie HTML zawsze wiąże się ze wzrostem rozmiaru wiadomości. Im wiadomości większe, tym dłużej ściągane. Najlepiej jest w ustawieniach programu pocztowego wybrać opcję wykorzystywania zwykłego tekstu (Outlook Express / Narzędzia / Opcje / Wysyłanie / Grupy dyskusyjne / Zwykły tekst lub plain text).
- Zanim zostanie zadane pytanie należy przeczytać FAQ. FAQ to Frequently Asked Questions, czyli najczęściej zadawane pytania. Stali grupowicze nie lubią powtarzających się, zwłaszcza prostych pytań, tym bardziej, jeżeli odpowiedzi na nie można znaleźć w FAQ. Zamiast uzyskać szybką odpowiedź można zostać zignorowanym przez stałych bywalców grupy.
- Zawsze należy w tytule wiadomości wskazać, czego ona dotyczy. Niezainteresowani nie będą jej otwierać, zainteresowani od razu ją zobaczą.
- Treść postu musi być zwięzła i zrozumiała. Jeśli pisze się pierwszy raz na forum grupy, dobrze jest rozpocząć od kilku słów na swój temat, a zwłaszcza od opisu swojego zainteresowania tematem.
- Nie należy używać polskich liter. Przynajmniej do czasu przekonania się, że dana grupa je dopuszcza. Mimo, że postępuje unifikacja stron kodowych może okazać się, że zarażony żółtaczką dowie się, że zaraził się "&zO%ltaczk$". Polskie litery, bowiem odpowiadają w niektórych przypadkach kompletnie niezrozumiałym znakom.
- Nie wolno cytować całej wypowiedzi, na którą się odpowiada. Cytat może służyć jedynie wskazaniu fragmentów wypowiedzi, do których odnosi się udzielana odpowiedź. Ponadto, bardzo ważne jest, by z treści oryginałów usuwać podpisy nadawcy.
- Odpowiedź umieszcza się pod wiadomością. W ten sposób korespondencja dotycząca jednego wątku znajduje się w jednym miejscu
4. Czat, IRC, gry online
Specyfikacja rozmów online wymaga od uczestników szczególnego zwracania uwagi na przestrzeganie pewnych zasad. Jako że rozmowa w sieci rządzi się zasadami takimi samymi jak normalne rozmowy towarzyskie pomijając oczywiście inną formę wypowiedzi.
Podstawowe zasady:
- Należy się przywitać włączając się do rozmowy. Niby sprawa jest oczywista, a jednak często zapominana. W przeciwnym razie można już od samego początku zostać uznanym za osobę źle wychowaną.
- Nie wolno mówić rzeczy, których nie powiedziałoby się w przypadku standardowej werbalnej konwersacji. Nie należy nikogo atakować, obrażać czy poniżać, a w żadnym wypadku nie wolno używać wyzwisk czy wulgaryzmów. Użytkownicy kanałów IRC szybko reagują w takich wypadkach, ignorując łamiących zasady dobrego wychowania. Restrykcje, typu czasowe lub stałe wykluczenie z IRC'a nakładane mogą być przez innych użytkowników lub operatora (tzw. Opa).
- Rozmawiając, należy unikać ciągłego zasypywania innych swoimi wypowiedziami lub ciągami znaków (floodowania). Takie zachowanie może spowodować wykluczenie z dyskusji.
- Niedopuszczalne jest dyskutowanie z Opem na temat podejmowanych przez niego działań. To on ma największe uprawnienia i może stosować restrykcje. Każdy może być przez niego wyrzucony (kick) lub może mieć zablokowany dostęp do kanału (ban).
- W żadnym wypadku nie wolno wdawać się w dyskusję z osobami świadomie łamiącymi zasady NETYKIETY. Jedyną reakcją powinno być ignorowanie (polecenie: ignore). Pozbawiony audytorium zniechęci się.
- Nick (pseudonim) użytkownika podlega ochronie. Nie jest wprawdzie niczyją własnością, jednak źle widziane jest używanie nicka, który jest kojarzony z inną osobą.
- Zdania w całości pisane wielkimi literami są równoznaczne z krzykiem i tak są odbierane. Nie należy ich zatem stosować bez wyraźnego, zrozumiałego dla wszystkich powodu.
- Rozpoczynając grę z innym Internautą należy przynajmniej szacunkowo określić czas gry. Niegrzecznie jest przerywać rozgrywkę przed jej zakończeniem.
- Mając wątpliwości, należy zadawać pytania. Może się zdarzyć, że obecne na kanale osoby nie udzielą odpowiedzi, w takim wypadku należy unikać jego wielokrotnego powtarzania. Można je zadać później jak dostępni będą inni użytkownicy.
5. WWW
Tworząc strony WWW, należy przestrzegać następujących zasad:
- Używać poprawnej strony kodowej. Są różne standardy kodowania polskich znaków na stronach WWW. Zaleca się stosowanie do zasad opisanych na http://www.unicode.org/, http://sunsite.icm.edu.pl/ogonki/.
- Powiadamiać o aktualizowanych tematach. Strona zawiera różne treści. I zaglądają na nią różni ludzie. Jeśli ktoś odwiedza stronę ponownie, chciałby wiedzieć na pierwszy rzut oka, co i kiedy się w niej zmieniło. Dlatego dobrze jest pamiętać o umieszczeniu pola "Aktualizacja", najlepiej z listą, linków prowadzących do najnowszych plików. Absolutnym minimum jest stopka z datą ostatniej aktualizacji strony.
- Dobrze jest umieścić licznik i statystykę strony. Pod żadnym pozorem jednak nie może to być link do licznika innej, popularniejszej strony.
- Nie korzystać z ramek, jeśli można się bez nich obejść. Część internautów wykorzystuje oprogramowanie niewłaściwie je interpretujące.
- Nie wolno zapominać o Internautach pracujących na małych rozdzielczościach. Strona WWW może wyglądać inaczej, a nawigacja może być utrudniona lub nawet niemożliwa.